عبد الحي حبيبى

46

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

افلح گرديزى آورد « 1 » و ازين هم ثابت مىآيد كه منصور بن افلح بود ، كه زمان زندگانى او را در حدود ( 350 ه ) تخمين كرده ميتوانيم . 8 / ابو سهل مرسل بن منصور : چنانچه گذشت مرسل از رجال معروف دربار غزنويان بود ، كه وظايف سفارت و رسالت را داشت ، و بقول گرديزى بعد از آوردن عهد و لواى خلافت ( يعنى علامهء شناختن رسمى سلطنت مسعود از دربار خلافت بغداد ) امير مسعود مر مرسل را نيكوى گفت و اميدهاء نيكو كرد . و اين حوادث در 421 ه در نشاپور قبل از رسيدن سلطان مسعود بهرات روى داده بود . دربارهء مرسل غير ازين ذكر گرديزى چيز ديگرى موجود نيست ، و در كتب ديگر نام وى ديده نشده ، اما در جمله بندهاى قديم غزنه بفاصلهء 15 ميل طرف جنوب شرقى آن ( بند مرسل ) تاكنون هم بدين نام موجود است ، و احتمال قوى ميرود ، كه اين بند منسوب به همين مرسل لويكى گرديزى باشد ، كه از اعاظم رجال دربار محمود و مسعود بود ، و چون نام وى در حوادث ما بعد عصر مسعودى نيامده ممكن است در حدود 421 ه مرده باشد . 9 / سهل بن مرسل : گرديزى كنيت مرسل سابق الذكر را ابو سهل مىنويسد و معلوم است كه سهل پسر مرسل در حدود 450 ه زندگانى داشته باشد و جز اين اطلاعى دربارهء اين شخص در دست نيست . 10 / ابو على يا ابو بكر لويك ؟ طوريكه در انتخابات مضامين طبقات ناصرى و سياست‌نامه گذشت ، الپ تگين در 351 ه غزنه را از يكنفر لويك بگرفت كه سياست‌نامه نام او را نگفته و طبقات ناصرى نيز فقط امير لاويك مىنويسد كه احتمال دارد همان منصور بن افلح ( نمبر 7 ) سابق الذكر باشد . اما منهاج سراج شرح جنگ ابو على لويك « 2 » كه پسر شاه كابل را بمدد خود آورده بود . « 3 » در چرخ لوگر جنوبى كابل با امير سبكتگين مىنويسد كه درين پيكار ابو على شكست

--> ( 1 ) - زين الاخبار ص 76 ( 2 ) - در بعضى نسخ خطى بجاى ابو على ابو بكر هم آمده ( 3 ) - بموجب سياست‌نامه پسر شاه كابل داماد لويك بود ( ص 145 )